Αλμυρά

Σαλάτα οσπρίων με απάκι και άρωμα εσπεριδοειδών

Σαλάτα οσπρίων με απάκι και άρωμα εσπεριδοειδών
Τα παληκάρια* (ή φωτοπάπουδα ή φωτοκόλυβα ή ψαροκόλυβα) σε «εμπλουτισμένη» εκδοχή
Αυτό το πιάτο που περιέχει όσα όσπρια έχουμε στο σπίτι καθώς και σιτάρι και καλαμπόκι,  έχει ρίζες στην αρχαιότητα. Είναι η συνέχεια αρχαίων  εθίμων,  όπου σε γιορτές σχετικές με την καρποφορία της Γης  οι άνθρωποι έκαναν τέτοιου είδους τελετουργικές προσφορές στους Θεούς, ιδιαίτερα στη Δήμητρα.
Σαλάτα οσπρίων με απάκι και άρωμα εσπεριδοειδών
Αυτό συνέβαινε και στα αρχαιοελληνικά και στα ρωμαϊκά χρόνια και ίσως η λέξη “παληκάρια”* που χρησιμοποιούμε στην Κρήτη γι αυτό το πιάτο,  είναι παραφθορά της λέξης πολυσπόρια. Και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας φτιάχνουν αντίστοιχα πιάτα, συνήθως όμως γλυκά. Η κρητική εκδοχή είναι αλμυρή…
Σαλάτα οσπρίων με απάκι και άρωμα εσπεριδοειδών
Την παραμονή των Θεοφανείων, ακόμη και σήμερα, σε πολλά χωριά της ενδοχώρας της Ανατολικής Κρήτης συνηθίζουν αυτό το φαγητό. Είναι μια σαλάτα (ή σούπα)  οσπρίων  και σιταριού την οποία έφτιαχναν οι άνθρωποι της υπαίθρου και την κατανάλωναν την συγκεκριμένη νηστίσιμη ημέρα .
Σαλάτα οσπρίων με απάκι και άρωμα εσπεριδοειδών
Από  το ίδιο φαγητό έδιναν και στα ζώα τους. Σύμφωνα με την παράδοση το βράδυ εκείνο είναι ανοικτοί οι ουρανοί και τα ζώα έχουν
ανθρώπινη λαλιά. Έτσι τα καλόπιαναν για να μην κάνουν παράπονα στο Θεό, για να μη καταγγείλουν  ότι δεν τα περιποιούνται οι άνθρωποι. Από αυτό το πολύσπορο φαγητό σκορπούσαν και στα χωράφια για να φάνε τα αγριοπούλια και να μη καταφύγουν πεινασμένα στους σπόρους που είχαν σπείρει και δεν είχαν ακόμη φυτρώσει.
Σαλάτα οσπρίων με απάκι και άρωμα εσπεριδοειδών
Σας είχα ξαναμιλήσει για τα φωτοκόλυβα και για τους τρόπους  σερβιρίσματός τους. Το πιάτο είναι νηστίσιμο και σερβίρεται με άνηθο ή μαϊντανό και με σκέτο λαδόξιδο ή ακόμη και με σκέτο ξύδι ή λεμόνι για όσους νηστεύουν ακόμη και το λάδι. Μπορεί ακόμη να καταναλωθούν και με λίγο από το ζουμάκι τους, σαν ζεστή σούπα.  Δείτε εδώ τη σχετική ανάρτηση.
Σαλάτα οσπρίων με απάκι και άρωμα εσπεριδοειδών
Ας έρθουμε τώρα στην εξέλιξη της σαλάτας. Φέτος, από τα τέλη του Οκτώβρη που πρωτοκυκλοφόρησε στην τοπική μας αγορά το απάκι,  άρχισα να εμπλουτίζω τη σαλάτα μου με τη νοστιμιά του. Έπαψε βέβαια να είναι νηστίσιμη, αλλά νηστίσιμη τη θέλουμε μόνο την
παραμονή των Φώτων . Στην εξελιγμένη εκδοχή είναι μια πολύχρωμη, καθημερινή αλλά και γιορταστική σαλάτα άκρως υγιεινή!
Την απολαύσαμε και στα τραπέζια των εορτών. Εγώ πια, κάθε φορά που μαγειρεύω όσπρια κρατάω μια ποσότητα στην κατάψυξη για τη σαλάτα μου!
Σαλάτα οσπρίων με απάκι και άρωμα εσπεριδοειδών
* Η λέξη “παληκάρια” συναντάται με διαφορετικές γραφές στις διάφορες σημειώσεις που είδα.  Δεν πρόκειται για τα γνωστά παλληκάρια οπότε ορθογραφικά δεν ξέρω ποιο είναι το σωστό… Ίσως είναι σωστότερο με ένα “λ” αφού οι περισσότεροι ερευνητές θεωρούν ότι πρόκειται για παραφθορά της λέξης “πολυσπόρια”.

Παρατηρήσεις

1)Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε διαφορετικά όσπρια από τα προτεινόμενα  (π.χ κουκιά, γίγαντες , μπιζέλια κ.ά. )  ή να αλλάξουμε κάποιο όσπριο με καλαμπόκι. Δεν παραλείπουμε το σιτάρι. Συνολικά πρέπει το μείγμα των σπόρων μας να είναι περίπου 300 γραμμάρια. Και οι ποσότητες είναι ενδεικτικές. Μπορούμε να αυξομειώσουμε αυτές που προτείνονται.

2)Αντί βαλσάμικο ξύδι μπορούμε να αυξήσουμε λίγο την ποσότητα του κοινού ξυδιού και να προσθέσουμε μια κουταλιά πετιμέζι ή μέλι στο ντρέσινγκ μας.

3) Όπως προανέφερα, όποτε μαγειρεύουμε όσπρια μπορούμε να κρατάμε λίγα στην κατάψυξη και όταν έχουμε 3-4 είδη ετοιμάζουμε τη σαλάτα μας. Έτσι έχουμε να βράσουμε μόνο το σιτάρι.

4) Εννοείται ότι μπορούμε  να παραλείψουμε το απάκι σε περιόδους νηστείας ή να το αντικαταστήσουμε με άλλο αλλαντικό  αν δεν μπορούμε να βρούμε εύκολα (αν και τώρα νομίζω ότι πουλάνε παντού και σχεδόν όλο το χρόνο) κατά προτίμηση καπνιστό.

5)Ο χρόνος προετοιμασίας περιορίζεται σημαντικά αν για το βράσιμο των οσπρίων χρησιμοποιήσουμε χύτρα ταχύτητας.

Βρείτε μας: 

Facebook

Instagram

Youtube

Pinterest

 

Βαγγελιώ Κασσαπάκη

Η Βαγγελιώ, δημιουργός, υπεύθυνη για το βασικό περιεχόμενο και "ψυχή" του site, είναι μαθηματικός, πτυχιούχος της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Ε.Α.Π. (Σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό) με σεμινάρια και επιμορφώσεις στην "Κρητική Διατροφή" και στην τρέχουσα φάση καταρτιζόμενη στο πρόγραμμα "Γαστρονομικός Τουρισμός και Διεθνής Γαστρονομία" του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου. Μαγείρισσα με μεράκι και περιέργεια για τα παλιά και τα καινούρια εδέσματα, τα παλιά και τα καινούρια προϊόντα και υλικά που παράγει η Κρήτη αλλά και όλος ο κόσμος. Κυρίως και πάνω από όλα όπως λέει η ίδια, μητέρα και γιαγιά υπέροχων παιδιών και εγγονιών που ευτυχώς έχουν μάθει να εκτιμούν την καλή κουζίνα και τις σωστές πρώτες ύλες!

Σχετικές συνταγές

Διάφορες συνταγές