Ανοιξιάτικη σαλάτα με τον «αροδαμό τση λεμονιάς» και τα πασχαλινά αυγά

Σαλάτα εποχής από την παράδοσή μας, που θα μπορούσε να είναι έμπνευση μεγάλου σεφ!

 
 
Ξέρετε τι είναι ο αροδαμός; Είναι ο καινούργιος βλαστός, τα βλασταράκια και τα φυλλώματα που ξεπετιούνται από τη μια μέρα στην άλλη στα δέντρα τώρα την Άνοιξη.
 

 

Δείτε το λήμμα για την πιο γνωστή λέξη ροδάμι από τη livepedia . (Εμείς στην Κρήτη το ροδάμι το λέμε – ή πιο σωστά το λέγαμε-  αροδαμό).

 

ροδάμι το (ουσιαστικό) [ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ :από τον αμάρτυρο τύπο ροδάμνιον, υποκορ. της μεταγν. ελλ. λ. ρόδαμνος (αρχ. ελλ. λ. ορόδαμνος*)] ο βλαστός, το κλωνάρι, το κλαρί.
 
 
Πέρυσι λοιπόν, στην ανάρτηση για τις ωμές αγκινάρες που αυτή την εποχή δεν λείπουν από τις σαλάτες μας  (κι από τα συνοδευτικά της ρακής μαζί με τα κουκιά), είχε γίνει το παρακάτω σχόλιο από τον αναγνώστη και φίλο του blog Μανόλη, ο οποίος περιγράφει υπέροχα τη συνταγή:
 
«Θυμήθηκα τώρα την σαλάτα με τα Πασχαλινά αυγά που έκανε ο μακαρίτης ο πατέρας μου στην εξοχή τις επόμενες του Πάσχα ημέρες με αγκινάρες και χλωροκούκια. Είχε και ένα ιδιαίτερο τρόπο να τις καθαρίζει με κοφτερό μαχαίρι χωρίς να φεύγει ψίχα με το ξεφύλλισμα.( Μέχρι να καθαρίσουν οι άλλοι τα αυγά και τα χλωροκούκια καθάριζα10 αγκινάρες έλεγε ).Λάδι πολύ λεμόνι αλάτι, καλό ανακάτεμα και ο κρόκος του αυγού έκανε ένα πολτό πολύ νόστιμο για τις αγκινάρες (ντρέσινγκ το λένε σήμερα?) .Μια σαλάτα που θα μπορούσε να είναι πλήρες γεύμα και έτσι η μητέρα έβαφε πολλά αυγά το Πάσχα. Α! ξέχασα το φρέσκο κρεμμυδάκι στη σαλάτα και αντί για άνηθο μαϊντανό που είχαν ξεσταχυάσει, τρυφερό κιτρόφυλλο ή λεμονόφυλλο όταν ακόμα έχουν το μπρούτζινο χρώμα. Μανόλης»
 
 
Ένα λοιπόν από τα προηγούμενα Σάββατα, ο φοδελιανός που με προμηθεύει πορτοκάλια για τον οποίο σας έχω ξαναμιλήσει στη «μαρμελάδα πορτοκάλι», όταν αγόρασα τα μαρουλάκια και τα σχετικά τους, μου υπενθύμισε αυτή την υπέροχη πασχαλινή σαλάτα. Τη συνηθίζουν αυτή την εποχή σε αρκετά χωριά του Μαλεβιζίου (ίσως και αλλού αλλά δεν το γνωρίζω), μιας και τα ξινόδεντρα είναι πάνω στη βλάστηση και στον ανθό. «Βάλε και ένα κλαδί αροδαμό τση λεμονιάς ή τση κιτριάς να δεις νοστιμιά» μου λέει.
 
 
Μιας κι είμαι κατά το 1/4  μαλεβιζιώτισσα, η σαλάτα δεν μου είναι άγνωστη μα είχα χρόνια να την γευτώ, από παιδί.Τι έχανα! Σήμερα, με τα αυγά τα πασχαλιάτικα και με ένα ματσάκι αροδαμούς τση λεμονιάς ήρθε η ώρα της. Σαλάτα εποχής λοιπόν με όλη τη σημασία της έκφρασης γιατί αροδαμούς δεν  βρίσκουμε βέβαια όποτε θέλουμε!
 

Υλικά (για μια μέτρια σαλατιέρα):

 
10-15 φύλλα μαρούλι
Άνηθο ή μαϊντανό (3-4 κλωνιά)
2 πράσινα κρεμμυδάκια
2 αγκινάρες κατά προτίμηση αγκαθωτές
Τους καρπούς από 2-3 χλωροκούκια
2-3 αυγά σφικτά
½ φλυτζανάκι του καφέ ελαιόλαδο ή  λίγο παραπάνω
2-3 κουταλιές ξύδι από κρασί ή αντίστοιχο χυμό λεμονιού ή  λίγο παραπάνω
Λεμόνι για τις αγκινάρες
Αλάτι
Ένα ματσάκι αροδαμούς λεμονιάς ή κιτριάς πολύ τρυφερούς, πριν πρασινίσουν πολύ, (μπρούτζινους όπως εύστοχα τους περιγράφει ο Μανόλης).
 

Επί το έργον:

 
Καθαρίζουμε τις αγκινάρες,  τις τρίβουμε με λίγο λεμόνι και τις κόβουμε σε λεπτά φετάκια. Τις αλατίζουμε και στύβουμε πάνω τους και το υπόλοιπο λεμόνι. Πλένουμε πολύ καλά τα σαλατικά, τα αφήνουμε να στραγγίξουν και τα κόβουμε λεπτά. Αυτή η σαλάτα δεν θέλει χοντροκομμένο το μαρούλι. Άλλωστε με τα μαχαίρια που έχουν κυκλοφορήσει , εκείνα με τις κεραμικές λάμες , μπορούμε να ψιλοκόβουμε όσο θέλουμε τα λαχανικά.
 
 
Κόβουμε τα κρεμμυδάκια τα μυρωδικά και τα ανακατεύουμε να πάνε παντού. Τα αλατίζουμε και τα σερβίρουμε σε σαλατιέρα .Προσθέτουμε τις αγκινάρες , τους καρπούς των κουκιών και τα αυγά κομμένα σε όγδοα και ελαφρά αλατισμένα. Περιχύνουμε με το ελαιόλαδο και το ξύδι ή το χυμό λεμονιού και ανακατεύουμε καλά να δέσουν τα υλικά μας.
 
 
Την απολαμβάνουμε με ψητά κρέατα  ή σκέτη σαν ελαφρύ γεύμα ή δείπνο. Το φρέσκο ψωμί επιβάλλεται γιατί το ζουμάκι που μένει στο πιάτο είναι αρκούντως αρωματικό και ιδιαίτερα νόστιμο!
 
 

Παρατηρήσεις:

1) Η σαλάτα αυτή είναι από τα ωραιότερα εδέσματα που έχω δοκιμάσει τον τελευταίο καιρό. Απίστευτη ντελικάτη γεύση, θαυμάσιο ανοιξιάτικο άρωμα! Θεωρώ ότι είναι ένα υπέροχο δείγμα της κρητικής κουζίνας και της θαυμαστής επινοητικότητας της κρητικιάς μαγείρισσας που αξιοποιούσε στο έπακρο τα ντόπια και εποχικά υλικά. Η μάνα μου θυμάται τη γιαγιά μου να κάνει ολόκληρες τσανάκες με τέτοιες σαλάτες  τις μέρες αυτές που βλάστιζαν οι λεμονιές στα περβόλια της… Τους χρησιμοποιούσε λέει και σε άλλες εφαρμογές (και γλυκές και αλμυρές).
 
2) Οι αροδαμοί της πορτοκαλιάς , της μανταρινιάς και της νεραντζιάς δεν είναι τόσο αρωματικοί όσο της λεμονιάς και της κιτριάς αλλά η δοκιμή έδειξε ότι κι εκείνοι κάνουν διαφορά στην απλή πράσινη σαλάτα…
 
3) Από τον πολύ αξιόλογο σεφ κ. Αποστολάκη  βασικό συντελεστή του δικτύου κρητικής γαστρονομίας  είχα πρόσφατα ένα mail που μου πρότεινε τη χρήση του αροδαμού άλλου δέντρου σε μια άλλη σαλάτα. Θα τη δοκιμάσω, και με την άδειά του θα σας την συστήσω. Παρεμπιπτόντως , είδατε στο real taste το αφιέρωμα στην κρητική κουζίνα που επιμελήθηκε;
 
4) Όσοι διαβάζετε ποίηση μπορεί να θυμάστε τη λέξη ροδαμός (αροδαμός στα κρητικά…) στο «Αξιον εστί» του Ελύτη
 
«Όλα τούτα καιρός της αθωότητας
ο καιρός του σκύμνου και του ροδαμού
ο πολύ πριν την Ανάγκη»…
 
Και στον «ερωτικό λόγο» του Σεφέρη
 
Στη φαντασία θα γύριζαν τα χωρισμένα φίδια
(Το δάσος λάμπει με πουλιά βλαστούς και ροδαμούς)
μένουν ακόμη τα σγουρά γυρέματά τους, ίδια
του κύκλου τα γυρίσματα που φέρνουν τους καημούς.
 
 

Print Friendly, PDF & Email