Κουλουροπούλες: σπάνια, υπέροχα κριθαρένια κρητικά παξιμάδια!

Κουλουροπούλες ή κουλουροπούλια!

Το πρώτο μήνυμα επικοινωνίας ήρθε inbox στο facebook πέρυσι το καλοκαίρι:

«λατρεύω αυτό που κάνετε θα ήθελα να σας γνωρίσω από κοντά η καταγωγή μου είναι από Επισκοπή Πεδιάδος έχω έρθει διακοπές ένα μήνα περίπου τα τελευταία 4 χρόνια ζω στο Βέλγιο αλλά έχω μια συνταγή δώρο για εσάς πείτε μου αν μπορείτε να βρεθούμε κάποια στιγμή».

Τόση ευγένεια, τόση γενναιοδωρία να μοιραστεί μαζί μου παραδοσιακή συνταγή. Και η συνταγή της είναι από αυτές που με κάνουν υπερήφανη για τούτη τη σελίδα,  όχι μόνο για τη νοστιμιά της αλλά και για τη μοναδικότητά της. Ναι, μέχρι τώρα δεν υπάρχει αυτή η συνταγή στο διαδίκτυο. Είναι χαρά και τιμή να μου εμπιστεύονται παραδοσιακές συνταγές φίλες απ’ όλη την Κρήτη. Είναι μια απόδειξη ότι εκτιμούν αυτό που γίνεται μέσα από αυτό το site, μια πρόσθετη ικανοποίηση.

 

Τελικά βρεθήκαμε λίγο πριν ξαναφύγει για το Βέλγιο. Ήρθε στην άλλη άκρη του νομού, τέρμα Λιβυκό όπως λέω στους πανωμερίτες το γεωγραφικό προσδιορισμό του καλοκαιρινού μου σπιτιού. Τόση ήταν η επιθυμία της να γνωριστούμε! Και έφερε μαζί με τη συνταγή της με πλήρεις και αναλυτικές οδηγίες, και ένα ικανό δείγμα από κουλουροπούλες ή κουλουροπούλια για να τις δοκιμάσουμε.

«Δεν θα τις βρεις έξω» μου είπε. Έχουν πολύ λάδι για να συμφέρει η εμπορική παραγωγή τους. Κυρίως  στα σπίτια τις φτιάχνουμε γι αυτό δεν έχουν γίνει διάσημες, αλλά δεν υπάρχουν πιο νόστιμες». Και είχε δίκιο! Ίδια δεν βρήκα πουθενά!

 

Με την καλοκαιρινή μαρμελάδα ντομάτας!

Κριθαρένιο αλεύρι με όλο του το πίτουρο, ετερόκλητα αρωματικά τους με το  πρώτο άκουσμα, και λάδι… λάδι άφθονο που τις κάνει μπισκοτένιες και αφράτες, έτσι που να μη χρειάζονται βρέξιμο, μα λιώνουν στο στόμα και να έχουν τη μεστή γήινη γεύση των παλιών αρτοσκευασμάτων. Ιδιαίτερα κριθαροκούλουρα που διαφέρουν από τις κλασικές κριθαροκουλούρες αλλά δεν υστερούν σε νοστιμιά και είναι πιο εύκολο να τις φτιάξουμε.

«Τις γλυκοζυμώνουμε με το λάδι, να μη κολλά η ζύμη» έκλεισε την περιγραφή της παρασκευής της ζύμης τους η Χ. Τι λέξη! Τη λέει κι η μάνα μου και δείχνει θαρρώ την αγάπη και τη φροντίδα γι αυτό που φτιάχνουμε. Λες κι ο ενθουσιασμός μου για τη συνταγή έβγαλε όλα αυτά τα συναισθήματα και στο ψήσιμό τους, αφού βάζοντας η μάνα μου το ταψί στο φούρνο μονολόγησε δυνατά σταυρώνοντάς το:

-Σαν τα μήλα, σαν τα ρόδα, σαν τ’ Αή Γιαννιού τη χάρη.

-Τι λες ρε μάνα;

-Κάθε φορά που βάζω κάτι στο φούρνο το λέω. Πότε δυνατά, πότε από μέσα μου…

Κύμινο, μαστίχα, κανέλα, πιπέρι! Τι να πω… Αυτά που οι άλλοι λένε μοντέρνα και πρωτοποριακά τα συνδύαζαν αιώνες οι κοντοχωριανές μου στην Επισκοπή! Τα υλικά που μου έδωσε η φίλη Χ.Τ.  ήταν για 3 κιλά αλεύρι κρίθινο και 1 κιλό αλεύρι σταρένιο αλλά οι οδηγίες της ήταν τόσο αναλυτικές που ήταν εύκολο αυτή τη φορά να περιορίσω τις ποσότητες και να τις προσαρμόσω ώστε η παρασκευή σε απλό ηλεκτρικό φούρνο να είναι εύκολη και βολική.

Απολαύστε τις!

Υλικά:

Για τη μαγιά:

60gr νωπή μαγιά (ή ανάλογο προζύμι)

125ml χλιαρό νερό

3 κουταλιές σούπας από το σταρένιο αλεύρι που δίνεται παρακάτω

½ κουταλάκι γλυκού ζάχαρη

Για τη βασική ζύμη:

750gr κριθαρένιο αλεύρι με όλο του το πίτουρο

250gr σταρένιο αλεύρι

250ml +100 ml ακόμη ελαιόλαδο

450-500ml αλουσιά (δείτε και στις παρατηρήσεις)

5-6 κόκκους μαστίχας

1 κουταλάκι του γλυκού αλάτι

½ -1 κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη (για να αλέσουμε τη μαστίχα)

½ -1 κουταλάκι του γλυκού πιπέρι

½ -1 κουταλάκι του γλυκού κανέλα

½ -1 κουταλιά της ΣΟΥΠΑΣ κύμινο

Επί το έργον:

Φτιάχνουμε αλουσιά με  2 κουταλιές στάχτη ανά λίτρο νερό και αφήνουμε να κατασταλάξει.

Αναπιάνουμε τη μαγιά: τη διαλύουμε στο χλιαρό νερό και προσθέτουμε τη ζάχαρη και αλεύρι ώστε να γίνει ένα πηκτός χυλός. Σκεπάζουμε και αφήνουμε να φουσκώσει. Ανακατεύουμε τα 450ml από την αλουσιά με τα 250gr από το ελαιόλαδο,  τα μπαχαρικά, τη ζάχαρη και το αλάτι και προσθέτουμε το μείγμα της μαγιάς.

Προσθέτουμε τα αλεύρια και αν χρειαστεί την υπόλοιπη αλουσιά ώστε να έχουμε μια ζύμη που να κολλά ελαφρά στα χέρια. Προσθέτουμε το υπόλοιπο ελαιόλαδο και ζυμώνουμε ξανά. Η ζύμη στρώνει και δεν κολλάει!

Αφήνουμε να ξεκουραστεί κανένα δεκάλεπτο μόνο και πλάθουμε τις κουλουροπούλες: κάνουμε ένα κορδόνι περίπου 35-40cm.

Το χαράζουμε με ένα μαχαίρι κατά μήκος και το κλείνουμε σε κουλούρι. Τις αραδιάζουμε σε ταψί, τις σκεπάζουμε  και τις αφήνουμε να ανεβούν.

Τις ψήνουμε σε 200 βαθμούς, σε προθερμασμένο φούρνο για μισή ώρα περίπου.

ΜΟΛΙΣ ξανθύνει ο πάτος τους τις αποσύρουμε.

Όταν ψηθούν όλες τις ξαναφουρνίζουμε και τις παξιμαδιάζουμε για άλλα 45-60 λεπτά περίπου, στους 130 βαθμούς τώρα και κατά προτίμηση στον αέρα.

Τις αφήνουμε να κρυώσουν και τις φυλάσσουμε σε κουτί που κλείνει καλά για να μη πάρουν υγρασία.

Συνοδεύουν τέλεια τυριά, ελιές, ροφήματα, φαγητό!

Παρατηρήσεις:

  • Η παραδοσιακή συνταγή εννοείται ότι γίνεται με προζύμι, αλλά και η φίλη που μου την έδωσε λέει ότι με μαγιά τη φτιάχνει όταν είναι βιαστική. Θα τη φτιάξω και με προζύμι κάποια στιγμή. Εγώ εδώ θα χρησιμοποιούσα περίπου 300gr προζύμι φρεσκοανεπιασμένο.
  • Οι κουλουροπούλες είναι εύκολο να παρασκευαστούν. Θέλουν ένα μόνο ανέβασμα, είναι εύκολες και πολύ πολύ υγιεινές όπως φαίνεται από τα υλικά τους.
  • Η φίλη μου λέει πως πολλές φορές βάζει μισό μισό το σταρένιο αλεύρι με αλεύρι ζέας.
  • Τη μια από τις 3 φορές που έφτιαξα τις κουλουροπούλες δεν είχα στάχτη για την αλουσιά και χρησιμοποίησα σκέτο νερό και ½ κουταλάκι σόδα.
  • Τα μυστικά της συνταγής σύμφωνα με τη φίλη που μου την έδωσε είναι τα εξής: α) αραιή κολλώδης ζύμη β) ένα μόνο ανέβασμα γ) να μη παραψηθούν πριν το παξιμάδιασμα για να γίνουν αφράτες δ) το κρίθινο αλεύρι να έχει και το πίτουρό του ε) να χαράξουμε το κορδόνι πριν το τυλίξουμε στ) να «τσιμπάνε» τα μπαχαρικά.
  • Ξέρω ότι τώρα θα εμφανιστούν πολλά κουλουροπούλια και κουλουροπούλες στο διαδίκτυο (και όχι μόνο…), με διπλάσια, τριπλάσια υλικά, με μετατροπή της δοσολογίας σε κούπες (συνηθίζουν το ανάποδο μιας και μέχρι τώρα εγώ έδινα σε κούπες και τα έτρεπαν σε γραμμάρια), και με διάφορα άλλα τερτίπια. Παρακαλώ όμως ας σεβαστούν την παραδοσιακή συνταγή και να μη στολίσουν τις λιτές παραδοσιακές κουλουροπούλες με τυριά, με ελιές, με αλλαντικά και άλλα στολίσματα. Τα συνοδεύουν όλα αυτά, δεν χρειάζεται να τα βάλουμε και στη ζύμη τους.  Ή αν το κάνουν, ας μη τις πουν κουλουροπούλες…
  • Ένα μεγάλο ευχαριστώ στη φίλη πια Χ.Τ. για την συνταγή, για τον κόπο της να χαλαλίσει μισή μέρα από τις διακοπές της για χάρη μου, για την αισιοδοξία που εκπέμπει ως άτομο!

 

Print Friendly, PDF & Email